Gönderen Konu: MİT'in Kuruluş Hikayesi  (Okunma sayısı 77 defa)

Nivatsi

  • Ülkelerin Askeri Güçleri
  • Site Yöneticisi
  • Yeni Üye
  • *****
  • İleti: 31
  • Saygınlık: 250
    • Dünyanın En Güçlü Ordularını Karşılaştırın ve Ülkelerin Stratejik Bilgileri Hakkında Fikir Sahibi Olun.
MİT'in Kuruluş Hikayesi
« : Ocak 09, 2017, 02:33:04 ÖÖ »
Eskiden Milli Emniyet Hizmetleri Reisliği olan Teşkilatın bugünkü gibi kanuni bir statüsü yoktu. Genç Cumhuriyette MAH (Milli Amale Hizmet) olarak baslayan ve halen MİT olarak süren Teşkilat'in hikayesi Şöyleydi. Bugünkü MİT'in ilk temeli İstiklal Harbi sırasında atılmıştı.

O tarihte kurulan Mustafa Muğlalı komutasındaki Askeri Polis Teşkilatı istihbarat ve karşı koyma görevleri ile de vazifeli idi. Teşkilatı Mahsusa, bütün imkansızlıklarına rağmen İstiklal Harbi sırasında Anadolu’da büyük hizmetler vermiş, Harbin sonunda bu görev Genelkurmay Haber Alma Şubesine devredilmişti. Cumhuriyetin ilanından sonra, 1926'nın başlarında, Atatürk Genelkurmayda yapılan bir toplantıda “Bu böyle olmaz, muasır devletlerde olduğu gibi biz de modern bir istihbarat teşekkülü kurmak mecburiyetindeyiz” emrini verdi. O tarihlerde General Naci Eldeniz, basında bulunduğu bir heyetle Avrupa'da Türk Ordusuna öğretmenlik yapacak subayların tespiti ile görevliydi. Ona istihbarat teşkilatı kurulması için uzman bir kimsenin bulunması talimatı verildi. Naci Pasa hemen, 1912 ile 1919 yılları arasında ve harp boyunca Alman Genelkurmay Başkanlığı Askeri İstihbarat Hizmetinin Başkanlığını yapan ve bu teşkilatı yeniden organize eden General Oberst Walter Nikolai'yi buldu ve onu Türkiye'ye davet etti. Nikolai teklif edilen görevi kabul ederek 1926 yılının başlarında göreve başladı.

Nikolai'ye İstanbul Yıldız'daki Harp Akademisinde yer tahsis edildi. Burada sivil ve asker şahısları eğitti. Daha sonra bu şahısları beraberinde Almanya'ya götürerek pratik eğitim yapmalarını sağladı.

Eğitim gören personelin Türkiye"ye dönmesi ile birlikte 6 Ocak 1927 tarihinde" o zamanki Genel Kurmay Başkanı Fevzi Çakmak'in yazılı çok gizli emri ile merkezi Ankara'da ve şubeleri de İstanbul" İzmir" Adana" Diyarbakır ve Kars"ta olmak üzere Milli Amale Hizmet Teşkilatı kuruldu.

Kısaca MAH olarak tanınan Teşkilat'ın kuruluşu ile o tarihe kadar Ordu Müfettişlerince yürütülen istihbarat hizmeti de MAH'a devredildi. Harf inkilabından sonra Teşkilat'in ismi Milli Emniyet Hizmetleri olarak değiştirildi. Yeni ismin kısaca MEH olarak telaffuzu gerekiyordu. Bu ise kulağa pek hoş gelmiyordu. Atatürk'ün emri ile rumuz MAH olarak devam etti.

1965'e kadar şeklen" İçişleri Bakanlığına bağlı gözüken MAH esasında" kanuni olmayan ve gizli çalışan bir kuruluş olduğu için bu bağlantının pratikte bir önemi yoktu. Başlangıçta sadece A. Espiyonaj, B. Kontrespiyonaj, C. Propaganda ve D. Teknik ve Destek faaliyetlerinde bulunuyordu.

Ankara'da" Hacı Bayram Camii civarındaki dar bir sokak içinde" iki katlı beş odalı ahşap binada faaliyete baslayan bu küçük fakat dinamik kadronun o yıllarda ülke yararına çok faydalı faaliyetlerde bulunduğu ve fonksiyonel çalıştığı bilinmektedir.

Şeyh Sait isyanı, Kızıl Lazistan çalışmaları, Kürtlerle Ermenilerin müşterek Hoybun ve Kürt Teali Cemiyeti faaliyetleri, Gizli Komünist Partisi faaliyetleri, Hilafetçi ve Saltanatçıların faaliyetleri, Hatay meselesi, Çiçero olayı MAH'in uğraş konuları arasındaydı.

1927"de Alman generalinin eğitimi ile ise baslayan MAH Türkiye'nin NATO'ya katılmasından sonra 1955 yılından itibaren Amerikan eğitimine ve dolayısıyla Amerikan sistemine döndü.1953 yılında Genelkurmay İstihbarat Başkanlığından Teşkilat’ın başına getirilen Albay Behçet Türkmen, Kurmay Yarbay Fuat Doğu'nun da dahil olduğu bazı kurmay yarbayları Teşkilat’a aldı. 6 kişilik bu çekirdek kadroyu eğitim görmek üzere Amerika'ya gönderdi. Daha sonra bu heyet Türkiye'ye dönüp Amerikalılar ile birlikte İstanbul’da Emirgan'da açılan okulda MAH personelini eğitmeye başladılar. Bir süre okulun Baş öğretmenliğini yapan Kur. Yrb. Fuat Doğu daha sonra İstanbul Merkez Şefliği Operasyon Muavinliğine atandı. MAH, 1965 yılında 644 sayılı MİT Kanunu ile Milli İstihbarat Teskilatı adı altında legal bir kuruluş haline geldi. MAH, MİT'in ana bir birimi olarak hayatiyetini devam ettirdi. Milli Emniyet Hizmetleri Başkanlığı, İstihbarat Başkanlığı, Psikolojik Savunma Başkanlığı, İdari İşler Başkanlığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği Müsteşara bağlı birimlerdi.1971'de Elektronik ve Teknik İstihbarat Başkanlığı bu başkanlıklara katıldı.644 sayılı kanunla MİT Müsteşarı başkanlığında Milli İstihbarat Koordinasyon Kurulu (MİKK) da kurulmuştur. Üyeleri Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri veya Yardımcısı, MAH Başkanı, Genelkurmay İstihbarat Başkanı veya Yardımcısı, Bakanlık görevlileri idi.1976 yılında, Em. Orgeneral Hamza Gürgüç'ün zamanında.

Personel Daire Baskanı Nuri Bey'in önderliğinde yürütülen re organizasyon çalışmaları ile birçok kuruluş değişiklikleri yapıldı yeni üniteler ilave edildi. Bu tarihlerde, Haber Toplama ve Kıymetlendirme birimleri ayrıldı. MAH Başkanlığı tamamen yurt içi istihbarata dönük bir başkanlık haline sokuldu. Teşkilat'ın kuruluşundaki en önemli temel birimlerden biri olan Kontrespiyonaj Dairesi bir kıymetlendirme ünitesi haline getirildi. Müsteşar Yardımcılığı ihdas edilerek bu makama General Nihat Yıldız atandı.

Bu değişiklikleri birçok diğer değişiklikler takip etti. Re organizasyon çalışmaları sırasında genelde Teşkilat'ın daha iyi faaliyet yürütmesi amacından uzaklaşılarak, birtakım dengeler hesap edildi  bazı personelin tasfiyesi için başında bulundukları ünitelerin fonksiyonları azaltıldı, bazı personel için yeni fonksiyonel üniteler kuruldu. Neticede şubelerin ve dairelerin bir başkanlıktan diğer başkanlığın emrine" bir binadan diğerine taşınması bir adet haline geldi.

01.11.1983 tarihinde 2937 sayılı “Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu"' ile MİT'e yeni bir statü kazandırıldı ve Atatürk'ün MAH Başkanlığı da fiilen ortadan kalkarak tarihin sayfaları arasına gömüldü.
Kaynak: www.atin.org

Askeri Forum

MİT'in Kuruluş Hikayesi
« : Ocak 09, 2017, 02:33:04 ÖÖ »

 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26